Echo-chamber: Buồng vang thông tin và cách thoát ra khỏi nó.

  1. Tâm lý học

  2. Phong cách sống

Chào các bạn!
Có lẽ vẫn có nhiều bạn vẫn còn xa lạ với thuật ngữ này. Nhưng sự thật thuật ngữ này luôn tồn tại trong mỗi chúng ta.
Lấy một ví dụ nhỏ nhé: Các bạn xem một video ngắn về một con voi đang bước đi nhưng các bạn hãy tắt tiếng đoạn video đó đi nhé. Kết quả là các bạn sẽ mặc định trong đầu rằng con voi đó đang bước đi với tiếng bước chân "huỳnh", "huỳnh", "huỳnh" rất mạnh mẽ.
Ok nếu chúng ta thay những tiếng bước chân đó với tiếng "meo", "meo", " meo" thì sao??? Kì lạ lắm đúng không? 
Đây chính là hiệu ứng buồng vang thông tin (hay có cách gọi khác là buồng dội âm) đề cập đến các tình huống mà niềm tin được khuếch đại hoặc củng cố bằng cách giao tiếp và lặp lại bên trong một hệ thống khép kín và cách ly khỏi sự phản bác.
Ví dụ như trường hợp sau: Trước đây bạn từng thấy mẹ bạn nấu cơm và đổ nước với một đốt ngón tay hoặc ước chừng lượng nước (phổ biến ở người Việt mình). Và sau đó bạn nấu cơm cũng giống cách đó vậy. 
Tất cả mọi hành động, cử chỉ, lời nói, quan niệm, niềm tin... trong mỗi chúng ta đều có hiệu ứng buồng vang thông tin.
Khi ở Việt Nam, tôi luôn có một quan niệm về luật pháp rằng giết người đền mạng (eye for an eye). Nhưng khi tôi đi du học, các bạn học khác đã bác bỏ quan điểm này và tôi đã rất khó chịu. 
Sau giờ học đó, tôi có cuộc nói chuyện nhỏ với các bạn du học sinh khác. Và một bạn học sinh nói rằng: "Một số bang ở Mĩ không áp dụng luật tử hình và điều này làm giảm tỉ lệ tội phạm hơn các bang có áp dụng luật tử hình." Thực sự lúc đó tôi bị sốc.
Có ví dụ khác không mấy hay ho cho lắm: Giả sử hồi còn nhỏ, bố mẹ hay mắng các bạn khi tức giận, mệt mỏi. Và sẽ có một số bạn suy nghĩ rằng: "Sau này lớn lên, mình sẽ không bao giờ làm như vậy với con của mình, mình sẽ kiềm chế!". Nhưng khi có gia đình, chúng ta vẫn mắc lại lỗi từ các bậc cha mẹ đi trước đó.

Vậy điều này gây ra hậu quả gì?

1. Chúng ta luôn thu hẹp trong trạng thái an toàn

Hãy đi du học nếu bạn có cơ hội, điều này rất tuyệt đấy. Chúng ta sẽ chọn kết bạn với những người có cách ăn mặc giống chúng ta, suy nghĩ giống chúng ta. Đôi khi là cùng sở thích và cách sinh hoạt. Có nhiều bạn sẽ chọn chơi theo nhóm với người cùng quốc tịch hoặc cùng châu lục. Nhưng điều này sẽ khiến chúng ta không thể hiểu hết về văn hoá và nét đẹp của mọi người. Ngoài ra, chúng ta sẽ đánh giá hoặc có cái nhìn không tốt về họ.

2. Phân biệt chủng tộc, màu da

Điều này xảy ra vô cùng phổ biến ở Mĩ và các nước phát triển. Vì họ không giống chúng ta nên chúng ta nghĩ họ thật vớ vẩn và lố bịch. Dựa theo số đông, tạo nên một nhóm có thành kiến với nhóm còn lại.
"Tôi không bị điên. Tôi chỉ không giống với bạn mà thôi!"
- Alice in Wonderland-

3. Chỉ cần sự đồng thuận/giành chiến thắng mà không quan tâm đến tính chính xác của sự việc

Điều này gây ra mức độ nghiêm trọng hơn khi số đông không biết lắng nghe và suy nghĩ. Họ không trò chuyện với mục đích học hỏi mà chỉ quan tâm đến giành chiến thắng, để được nhiều người đồng thuận hoặc làm đối tượng kia bị bẽ mặt. Điều này đã gây ra những sự kiện đáng tiếc trong lịch sử của nhân loại.

4. Tư duy bảo thủ, gia trưởng

Chúng ta luôn tự cho mình là đúng, là trên hết và không tiếp thu bất cứ ý kiến và góp ý của ai. Điều này phần lớn gây ra sự tan vỡ của các mối quan hệ. Nếu trong cuộc tranh luận mà bạn chỉ nhằm vào phần hơn. Cái giá mà bạn phải trả là sự mất đi người thân, người bạn đang trò chuyện cùng đó. 

Vậy làm sao để thoát khỏi nó?

1. Tập nói chuyện với những người không cùng quan điểm (giao tiếp phân cực)

Tôi biết điều này rất khó chịu. Có thể điều này sẽ phát triển thành một cuộc tranh cãi gay gắt nhưng hãy học cách kiềm chế cảm xúc. Hãy tìm một cộng đồng văn minh để trao đổi ý kiến của bản thân và mọi người. 

2. Mở rộng tâm hồn, đón nhận điều mới mẻ

Để có thể lắng nghe những quan điểm "không mấy thoải mái" chúng ta hãy có cái nhìn rộng mở và thấu hiểu cho đối phương hơn. Học cách lắng nghe những quan điểm đối lập về tôn giáo, tín ngưỡng, chính trị,... hoặc những vấn đề nhạy cảm hơn nhưng nó có ý nghĩa với bạn. Bạn sẽ có những suy nghĩ mới mẻ và khác lạ đấy.

3. Luôn đặt câu hỏi với mọi thứ

Hãy đặt câu hỏi với những người thân xung quanh bạn. Điều này hạn chế lối mòn tư duy, đồng thời sẽ giúp các bạn tìm ra những cách xử lí trong cuộc sống nhanh hơn và thông minh hơn. Trong giao tiếp phân cực, hãy luôn đặt hỏi với tình huống mà bạn thắc mắc, nghi ngờ. Sẽ giúp bạn có thêm người bạn nữa đấy!

4. Đồng cảm và thấu hiểu - Trí tuệ vượt bậc

Khi họ đưa ra quan điểm mà bạn đã chắc chắn rằng đó là "sai lè" nhưng hãy thấu hiểu và kiên nhẫn giải thích cho họ. Không phải để thắng, không phải để nhận được sự đồng thuận từ mọi người. Văn hoá, phong tục, tư duy... của mỗi người là khác nhau. Có thể họ đã trải qua những điều không mấy dễ dàng gì nhưng hãy thông cảm cho họ nhé. Ví dụ xương tay của trẻ con chưa vững, cầm hay bị rơi vỡ đồ đạc. Hãy khoan mắng mà tội, thay vào đó chúng ta nên dạy con tránh những mảnh thuỷ tinh có thể gây nguy hiểm.

Mình cảm ơn các bạn đã đọc đến đây. Nếu có bất cứ thắc mắc hay bổ sung gì về bài viết của mình, hãy comment hoặc gửi tin nhắn cho mình nhé. Hy vọng bài viết này sẽ giúp ích trong cuộc sống của các bạn. Xin cảm ơn. ^^

Từ khóa: 

hiệu ứng tâm lý

,

tâm lý học

,

phong cách sống

ừa đúng rồi bạn, lần đầu tiên mình nghe đến thuật ngữ này :)))) Cái ví dụ nấu cơm đo bằng 1 đốt tay như bắt chước ấy bạn nhỉ, hồi trước mình cũng toàn thế và giờ vẫn vậy

Trả lời

ừa đúng rồi bạn, lần đầu tiên mình nghe đến thuật ngữ này :)))) Cái ví dụ nấu cơm đo bằng 1 đốt tay như bắt chước ấy bạn nhỉ, hồi trước mình cũng toàn thế và giờ vẫn vậy

Bài này thú vị nè, thay đổi góc nhìn hạn chế của bản thân thì cuộc đời sẽ đáng yêu và đáng sống hơn rất nhiều🥰