Lựa chọn nghề nghiệp phù hợp dễ hay khó, có đơn giản chỉ là thích gì làm nấy?

Trong cuốn Thích gì làm nấy của tác giả Ryu Murakami có nói, công việc dành cho một người nào đó, phù hợp với bản thân một ai đó không chỉ gói gọn trong mấy từ "đam mê", "yêu thích", mà trên thực tế, đó chính là công việc khiến họ dù nỗ lực bao nhiêu, hao tâm tổn trí vì nó nhiều cách mấy cũng không hề thấy chán nản hay muốn từ bỏ. Theo đó, sở thích của một người chính là "cửa ngõ" dẫn vào tương lai, kiểu nếu bạn yêu thích gì thì sẽ có những nghề nghiệp tương ứng với các sở thích đó.

Tuy nhiên, vấn đề khó khăn đó là không phải người chọn nghề mà là nghề kén chọn người. Thực tế đã chứng minh có nhiều trường hợp vì lý do này lý do nọ mà phải từ bỏ ước mơ nghề nghiệp của mình (chỉ vì chiều cao khiêm tốn mà từ bỏ nghề người mẫu; chỉ vì cận thị nên không thể trở thành phi công...) là không thể phủ nhận. Nhưng cơ bản chỉ cần bạn không vội từ bỏ ao ước, khát vọng cũng như hứng thú với đam mê sở thích của mình, bạn sẽ phát hiện ra bên cạnh đó còn có những nghề nghiệp liên quan. Bởi lẽ nghề nghiệp kết nối con người - xã hội - thế giới, bằng cách làm việc ta sẽ có những xúc cảm quan trọng từ đó xây dựng được thành tựu cá nhân, và thiết lập thêm nhiều mối quan hệ bạn bè, đồng nghiệp, chưa kể còn giúp ta tích lũy kiến thức, trau dồi kỹ năng để phát triển bản thân và có khả năng lý giải được nhiều vấn đề xảy ra trong xã hội và thế giới. Thế cho nên, bạn không cần phải vội vàng. Tất cả rồi sẽ ổn. Và quan trọng là đừng để mất đi tính hiếu kỳ và lòng ham học hỏi. Những sở thích thời thơ ấu sẽ giúp bạn gặp gỡ nghề nghiệp phù hợp khi trưởng thành.

Ví dụ, nếu như bạn yêu thích môn ngữ văn và thích đọc sách đặc biệt là thơ văn, truyện các loại, thì nghề nghiệp phù hợp với bạn sẽ là:

  • Làm việc trong ngành xuất bản
  • Biên tập viên
  • Nhân viên sửa bản in (sửa bông)
  • Nhà phê bình
  • Nhân viên cửa hàng sách
  • Chủ cửa hàng sách cũ
  • Tác giả truyện tranh
  • Dịch giả, nhà ngôn ngữ học

Còn nếu bạn thích sáng tác thơ văn, thì:

  • Nhà văn, tiểu thuyết gia
  • Nhà thơ
  • Nhà báo, phóng viên tạp chí
  • Biên tập viên đài truyền hình
  • Biên kịch
  • Copywriter
  • Người viết lời ca khúc

Hay như bạn thích ngâm thơ, đọc diễn cảm, trình diễn trước đám đông:

  • Phát thanh viên, người dẫn chương trình (MC)
  • Phóng viên hiện trường
  • Diễn viên truyền hình
  • Nghệ sĩ hài
  • Diễn viên lồng tiếng
  • ...

Nhưng, vấn đề là để sống được trong thời đại hiện nay không phải là điều dễ dàng, nhất là khi những bạn trẻ bây giờ luôn phải chịu áp lực thúc ép từ phía người lớn, cộng với việc để tìm được một công việc thì buộc phải có những kỹ năng, năng lực, trình độ phù hợp, chưa kể còn vấn đề muôn thưở là "cơm áo gạo tiền", thì liệu rằng có dễ dàng hay không nếu ta lựa chọn sống chết với niềm đam mê, sở thích và bỏ qua mọi cơ hội (có thể là không phù hợp) khác? Và có đơn giản là thích gì làm nấy như tựa đề cuốn sách của tác giả Ryu Murakami?

Từ khóa: nghề nghiệp, định hướng nghề nghiệp, thích gì làm nấy, Phong cách sống

Có khi thứ mình thích chưa hẳn là thứ mình phù hợp. Nên mình thích cái ý trong bài viết của bạn:

"Và quan trọng là đừng để mất đi tính hiếu kỳ và lòng ham học hỏi. Những sở thích thời thơ ấu sẽ giúp bạn gặp gỡ nghề nghiệp phù hợp khi trưởng thành"

Quá trình khám phá và tìm kiếm được thứ phù hợp với mình mà mình vẫn theo đuổi ko đánh mất đi lòng hiếu kỳ, lòng ham học hỏi là một thứ không hề dễ dàng. Như bạn nói, đôi khi là Nghề chọn người. Như mình, hồi xưa mình thích làm BTV truyền hình; thích làm người tổ chức sự kiện và thời sinh viên cũng tham gia, cũng làm nhiều sự kiện cho sinh viên; rồi đi làm cty sự kiện mấy tuần - rồi ko hiểu sao online mkt thời đó phát triển; mình chọn các đề tài nghiên cứu khoa học; bài khóa luận, bài tập lớn vì sự tò mò với các channel mà mình cứ lựa chọn digital. Rồi cứ từ cái này dẫn tới cái khác, làm việc trong lĩnh vực internet , mình gần như là 1 dạng Duyên và nghề chọn mình. Nhưng mình luôn giữ được tò mò; vì ngành này phát triển nhanh quá, và ở vị trí của mình, mình vẫn làm được những công việc:

  • Tổ chức event/ workshop
  • PR
  • Làm kịch bản - làm nội dung - làm branding (1 cách khác của công việc BTV hồi đó mình định chọn)

Rồi nhớ về mơ ước thời bé xíu, cái thời mình nghĩ mình hát cũng hay, mơ ước đi làm ca sỹ (lớn lên chút thì từ bỏ vì ko phù hợp) thì giờ lớn ko làm ca sỹ, nhưng nhờ kiến thức của mình; mình làm việc nhiều với diễn viên, ca sỹ, với showbiz & nhận được nhiều lời đề nghị làm quản lý, tư vấn cho họ. Mình ko bước chân vào thế giới đó vì mình ko thấy phù hợp, nhưng vẫn đủ hiểu, đủ tham gia đủ gần để thấy ko bị lạc.

Rồi gần đây mình thích phim; thích sản xuất phim ảnh, mình mở cty làm phim rồi bị failed. Lần duy nhất mình dám đầu tư , cũng là lần fail sấp mặt; nhưng mình ko tiếc vì ít nhất cũng đã đầu tư cho thứ mình đam mê. Rồi mình tạm xa nó, và đặt giấc mơ cho việc trau dồi bản thân, tích lũy vốn + vốn sống tự làm kịch bản, sau sản xuất 1 bộ phim do mình sản xuất + viết kịch bản.

Kiểu vậy, cứ mỗi ngày, mình vẫn giữ sự tò mò, sự hiếu kỳ với thế giới và những thứ diễn ra xung quanh công việc của mình. Và mình làm việc, rồi mình lại tìm ra được vài thứ mục tiêu, vài giấc mơ hơi cá nhân, hơi điên rồ tí để hướng tới :) - cái chỗ đó là chỗ mình Thích gì làm nấy :)

Trả lời

Có khi thứ mình thích chưa hẳn là thứ mình phù hợp. Nên mình thích cái ý trong bài viết của bạn:

"Và quan trọng là đừng để mất đi tính hiếu kỳ và lòng ham học hỏi. Những sở thích thời thơ ấu sẽ giúp bạn gặp gỡ nghề nghiệp phù hợp khi trưởng thành"

Quá trình khám phá và tìm kiếm được thứ phù hợp với mình mà mình vẫn theo đuổi ko đánh mất đi lòng hiếu kỳ, lòng ham học hỏi là một thứ không hề dễ dàng. Như bạn nói, đôi khi là Nghề chọn người. Như mình, hồi xưa mình thích làm BTV truyền hình; thích làm người tổ chức sự kiện và thời sinh viên cũng tham gia, cũng làm nhiều sự kiện cho sinh viên; rồi đi làm cty sự kiện mấy tuần - rồi ko hiểu sao online mkt thời đó phát triển; mình chọn các đề tài nghiên cứu khoa học; bài khóa luận, bài tập lớn vì sự tò mò với các channel mà mình cứ lựa chọn digital. Rồi cứ từ cái này dẫn tới cái khác, làm việc trong lĩnh vực internet , mình gần như là 1 dạng Duyên và nghề chọn mình. Nhưng mình luôn giữ được tò mò; vì ngành này phát triển nhanh quá, và ở vị trí của mình, mình vẫn làm được những công việc:

  • Tổ chức event/ workshop
  • PR
  • Làm kịch bản - làm nội dung - làm branding (1 cách khác của công việc BTV hồi đó mình định chọn)

Rồi nhớ về mơ ước thời bé xíu, cái thời mình nghĩ mình hát cũng hay, mơ ước đi làm ca sỹ (lớn lên chút thì từ bỏ vì ko phù hợp) thì giờ lớn ko làm ca sỹ, nhưng nhờ kiến thức của mình; mình làm việc nhiều với diễn viên, ca sỹ, với showbiz & nhận được nhiều lời đề nghị làm quản lý, tư vấn cho họ. Mình ko bước chân vào thế giới đó vì mình ko thấy phù hợp, nhưng vẫn đủ hiểu, đủ tham gia đủ gần để thấy ko bị lạc.

Rồi gần đây mình thích phim; thích sản xuất phim ảnh, mình mở cty làm phim rồi bị failed. Lần duy nhất mình dám đầu tư , cũng là lần fail sấp mặt; nhưng mình ko tiếc vì ít nhất cũng đã đầu tư cho thứ mình đam mê. Rồi mình tạm xa nó, và đặt giấc mơ cho việc trau dồi bản thân, tích lũy vốn + vốn sống tự làm kịch bản, sau sản xuất 1 bộ phim do mình sản xuất + viết kịch bản.

Kiểu vậy, cứ mỗi ngày, mình vẫn giữ sự tò mò, sự hiếu kỳ với thế giới và những thứ diễn ra xung quanh công việc của mình. Và mình làm việc, rồi mình lại tìm ra được vài thứ mục tiêu, vài giấc mơ hơi cá nhân, hơi điên rồ tí để hướng tới :) - cái chỗ đó là chỗ mình Thích gì làm nấy :)

Làm việc mà mình thích thì cả đời không phải làm việc!

Bạn ví dụ thêm về nghành kĩ thuật được không 😊😊😊