1. Sức khoẻ

Thói quen thức muộn đang hình thành ở phần lớn giới trẻ và vị thành niên bây giờ?

Thật ngạc nhiên khi mới đây mình và một nhóm bạn cùng thực hiện dự án nhóm về sức khỏe, khi khảo sát và đánh giá hơn 300 người từ giới trẻ ở độ tuổi cấp 3 cho đến các anh chị 27-28t đang đi làm. Trong đó 60,53% thức đến 12h, 29,4% thức đến 11h, 7,7% là thức qua 12h và cuối cùng chỉ có hơn 2% là đi ngủ lúc 10h và trước 10h tối. Đây mới chỉ khảo sát 300 người trong mục tiêu của nhóm mình, liệu cả nước VN ntn nhỉ? Mọi người nghĩ sao về vđề này?

Từ khóa: thức đêm, tác hại, Sức khoẻ

Đọc xong câu hỏi này lại có cảm hứng chia sẻ 1 bài dài bày tỏ nguyên nhân mình nhìn ra với vấn đề này vì chính bản thân mình đã từng nằm trong số 7,7% kia.

Phần lớn mọi người ai cũng ý thức được và tự hứa với bản thân rằng ngày hôm nay học và làm việc mệt rồi mình sẽ đi ngủ sớm cho khoẻ thân và không dùng điện thoại. Thế nhưng đó lời mình nói với bản thân trong suy nghĩ và mong muốn hành động nhưng thực tế khi leo lên giường chúng ta lại cầm điện thoại và sử dụng đến tận khuya. Thậm chí chúng ta đã ríp mắt rất buồn ngủ rồi nhưng vẫn cố gắng cầm điện thoại lướt và không muốn dừng hành động này lại.

Đây là một hiện tượng chung và gần như ai cũng có thói quen này, nó được gọi là hiện tượng ''Hoãn giờ ngủ, bù giờ nghỉ''. Đây là hiện tượng những người quá bận bịu vào ban ngày và cố gắng thức tới khuya, hy sinh vài giờ ngủ để phục vụ cho một số hoạt động giải trí cá nhân. Để giải thích hiện tượng này có thể chỉ ra một số nguyên nhân dưới đây:

1. Giành lại quyền kiểm soát bản thân vào ban đêm

Động cơ đằng sau việc chì hoãn giấc ngủ là để giành lại quyền kiểm soát cuộc sống của mình bởi chúng ta thường xuyên cảm thấy khổ sở khi mà cuộc sống của chính mình mà không được kiểm soát trong tay mình. Ngày chúng ta giành 8 tiếng để đi làm, nhưng vì là tính chất công việc nên mọi thứ đều không theo ý chúng ta mà phải chạy theo nhu cầu và phụ thuộc rất lớn vào quản lý, khách hàng thậm chí là đồng nghiệp. Vì thế chúng ta sẽ có xu hướng bù đắp khoảng thời gian rảnh của ban đêm để làm những công việc mình thích, làm vơi đi cảm giác bất lực phải chịu đựng của ban ngày. Và lúc này bản thân chúng ta sẽ suy nghĩ đơn giản rằng mất đi vài giờ ngủ không phải cái giá quá đắt để mình có thể lấy lại những gì buổi sáng mình đánh mất.

2. Không thể đứng ngoài cuộc đua thành công

Chúng ta không thể tách biệt công việc ra khỏi cuộc sống hàng ngày. Khi xã hội coi việc bân rộn là thước đo của sự thành công và năng suất là biểu hiện của làm việc hiệu quả thì ai ai ngoài kia cũng hì hục để chạy đua và rõ ràng bản thân chúng ta không muốn đứng ngoài cuộc đua. Vậy nên ngoài 8 tiếng làm việc ban ngày chúng ta còn mang công việc về tận phòng ngủ để làm để có cảm giác ta vẫn đang trong công việc. Và càng làm như thế thời gian để nghỉ ngơi càng bị xâm lấn và kết cục chúng ta lại sử dụng càng nhiều thời gian ngủ để chơi bù.

3. Người tham công tiếc việc

Có một số bộ phận nhỏ mắc phải hội chứng Không thể ngừng nghĩ về công việc khi chưa làm xong. Với những người như này họ luôn cảm thấy bồn chồn, ám ảnh nếu phải dừng làm việc khi công việc đang còn dang dở vậy nên sau khi tan làm họ mang công việc đó về nhà để cố gắng hoàn thành cho xong. Và từ đó danh giới giữa công việc và cuộc sống cá nhân càng trở nên mong manh và chúng ta càng khó tách biệt 1 thứ này. Hiệu ứng này càng thể hiện rõ nét khi dịch Covid bùng phát, ai ai cũng buộc phải làm việc tại nhà. Sau khi kết thúc giờ làm chúng ta càng dễ dàng làm thêm lấn sang giờ nghỉ, và việc tăng ca gần như trở thành bình thường và hiển nhiên.

Nếu cứ tiếp tục như vậy, không chỉ làm ảnh hưởng đến sức khoẻ mà còn ảnh hưởng đến hiệu quả công việc của ngày hôm sau. Có lẽ bạn sẽ thắc mắc là tại sao làm nhiều việc hơn lại ảnh hưởng đến hiệu quả công việc? Trong một nghiên cứu khoa học của Đại học Amsterdam của Hà Lan đã chỉ ra rằng:

Càng ngủ ít bạn càng ít đạt được mục tiêu. Thời gian ngủ càng thấp càng hoàn thành ít mục tiêu hơn của ngày hôm sau.

Chúng ta sẽ rơi vào một vòng luẩn quẩn nếu cứ duy trì thói quen này. Khi không ngủ đủ dẫn đến làm việc không hiệu quả, làm việc không hiệu quả phải làm thêm vào giờ nghỉ, làm vào giờ nghỉ lại phải thức khuya lướt điện thoại để trả thù cho thời gian đã mất rồi lại ngủ không đủ. Cứ thế nó lặp đi lặp lại nếu chúng ta không có sự thay đổi. Vậy nên chúng ta cứ nghĩ rằng bản thân đang hy sinh cho công việc nhưng thực chất lại làm ảnh hưởng rất lớn đến công việc.

Cách khắc phục hiện tượng này mình có chia sẻ trong bài viết hoàn chỉnh, mời mọi người đón đọc:

Trả lời

Đọc xong câu hỏi này lại có cảm hứng chia sẻ 1 bài dài bày tỏ nguyên nhân mình nhìn ra với vấn đề này vì chính bản thân mình đã từng nằm trong số 7,7% kia.

Phần lớn mọi người ai cũng ý thức được và tự hứa với bản thân rằng ngày hôm nay học và làm việc mệt rồi mình sẽ đi ngủ sớm cho khoẻ thân và không dùng điện thoại. Thế nhưng đó lời mình nói với bản thân trong suy nghĩ và mong muốn hành động nhưng thực tế khi leo lên giường chúng ta lại cầm điện thoại và sử dụng đến tận khuya. Thậm chí chúng ta đã ríp mắt rất buồn ngủ rồi nhưng vẫn cố gắng cầm điện thoại lướt và không muốn dừng hành động này lại.

Đây là một hiện tượng chung và gần như ai cũng có thói quen này, nó được gọi là hiện tượng ''Hoãn giờ ngủ, bù giờ nghỉ''. Đây là hiện tượng những người quá bận bịu vào ban ngày và cố gắng thức tới khuya, hy sinh vài giờ ngủ để phục vụ cho một số hoạt động giải trí cá nhân. Để giải thích hiện tượng này có thể chỉ ra một số nguyên nhân dưới đây:

1. Giành lại quyền kiểm soát bản thân vào ban đêm

Động cơ đằng sau việc chì hoãn giấc ngủ là để giành lại quyền kiểm soát cuộc sống của mình bởi chúng ta thường xuyên cảm thấy khổ sở khi mà cuộc sống của chính mình mà không được kiểm soát trong tay mình. Ngày chúng ta giành 8 tiếng để đi làm, nhưng vì là tính chất công việc nên mọi thứ đều không theo ý chúng ta mà phải chạy theo nhu cầu và phụ thuộc rất lớn vào quản lý, khách hàng thậm chí là đồng nghiệp. Vì thế chúng ta sẽ có xu hướng bù đắp khoảng thời gian rảnh của ban đêm để làm những công việc mình thích, làm vơi đi cảm giác bất lực phải chịu đựng của ban ngày. Và lúc này bản thân chúng ta sẽ suy nghĩ đơn giản rằng mất đi vài giờ ngủ không phải cái giá quá đắt để mình có thể lấy lại những gì buổi sáng mình đánh mất.

2. Không thể đứng ngoài cuộc đua thành công

Chúng ta không thể tách biệt công việc ra khỏi cuộc sống hàng ngày. Khi xã hội coi việc bân rộn là thước đo của sự thành công và năng suất là biểu hiện của làm việc hiệu quả thì ai ai ngoài kia cũng hì hục để chạy đua và rõ ràng bản thân chúng ta không muốn đứng ngoài cuộc đua. Vậy nên ngoài 8 tiếng làm việc ban ngày chúng ta còn mang công việc về tận phòng ngủ để làm để có cảm giác ta vẫn đang trong công việc. Và càng làm như thế thời gian để nghỉ ngơi càng bị xâm lấn và kết cục chúng ta lại sử dụng càng nhiều thời gian ngủ để chơi bù.

3. Người tham công tiếc việc

Có một số bộ phận nhỏ mắc phải hội chứng Không thể ngừng nghĩ về công việc khi chưa làm xong. Với những người như này họ luôn cảm thấy bồn chồn, ám ảnh nếu phải dừng làm việc khi công việc đang còn dang dở vậy nên sau khi tan làm họ mang công việc đó về nhà để cố gắng hoàn thành cho xong. Và từ đó danh giới giữa công việc và cuộc sống cá nhân càng trở nên mong manh và chúng ta càng khó tách biệt 1 thứ này. Hiệu ứng này càng thể hiện rõ nét khi dịch Covid bùng phát, ai ai cũng buộc phải làm việc tại nhà. Sau khi kết thúc giờ làm chúng ta càng dễ dàng làm thêm lấn sang giờ nghỉ, và việc tăng ca gần như trở thành bình thường và hiển nhiên.

Nếu cứ tiếp tục như vậy, không chỉ làm ảnh hưởng đến sức khoẻ mà còn ảnh hưởng đến hiệu quả công việc của ngày hôm sau. Có lẽ bạn sẽ thắc mắc là tại sao làm nhiều việc hơn lại ảnh hưởng đến hiệu quả công việc? Trong một nghiên cứu khoa học của Đại học Amsterdam của Hà Lan đã chỉ ra rằng:

Càng ngủ ít bạn càng ít đạt được mục tiêu. Thời gian ngủ càng thấp càng hoàn thành ít mục tiêu hơn của ngày hôm sau.

Chúng ta sẽ rơi vào một vòng luẩn quẩn nếu cứ duy trì thói quen này. Khi không ngủ đủ dẫn đến làm việc không hiệu quả, làm việc không hiệu quả phải làm thêm vào giờ nghỉ, làm vào giờ nghỉ lại phải thức khuya lướt điện thoại để trả thù cho thời gian đã mất rồi lại ngủ không đủ. Cứ thế nó lặp đi lặp lại nếu chúng ta không có sự thay đổi. Vậy nên chúng ta cứ nghĩ rằng bản thân đang hy sinh cho công việc nhưng thực chất lại làm ảnh hưởng rất lớn đến công việc.

Cách khắc phục hiện tượng này mình có chia sẻ trong bài viết hoàn chỉnh, mời mọi người đón đọc:

Cái này thì bản thân không thể khẳng định là nó sai được. Hầu hết xã hội bây giờ, công nghệ phát triển, hầu hết ai cũng có điện thoại, máy tính, họ chỉ cần kết nối mạng thôi là có cảm giác đưa mình đi vòng quanh thế giới được rồi. Quá nhiều thông tin, quá nhiều trò chơi, trang mạng để giải trí, hàng ti tỉ thứ trên mạng xã hội, ai mà lại không thích. Còn chưa kể con người chúng ta lại thích tò mò, lục lọi cái mới nữa.

Hầu hết mọi người thức khuya chỉ có 2 mục đích chính là giải trí hoặc làm việc. Nhưng tôi thấy cái phần trăm những người làm việc chắc ít lắm, 10 người thì chắc có 2 người, còn lại 8 người là để chơi và giải trí. Nguyên nhân cho những thức khuya là do:

  • Đối với vị thành niên còn đang đi học: Ở VN, các em dành gần 8 tiếng để đi học mỗi ngày, chưa kể sau khi tan học các em còn phải đi học thêm, hoặc dành thời gian cho thể thao. Về đến nhà thì sau khi xong các sinh hoạt bình thường thì đó là lúc các em mới được nghỉ ngơi và giải trí, một số em thì vẫn tiếp tục học. Vì vậy, tầm lứa tuổi này chưa cần có trách nhiệm lo cơm áo gạo tiền gì cả nên nhu cầu giải trí, mạng xã hội là rất cao, điều này làm các em bị lôi cuốn vào điện thoại, máy tính mà quên đi vấn đề sức khỏe.
  • Đối với vị thành niên tuổi đi làm: Lúc này đã là lúc các bạn ra khỏi vùng an toàn, bước chân ra đời và rời xa vòng tay của bố mẹ, có những người sẽ làm kinh doanh, có những người sẽ làm nhà nước. Nói chung là hằng ngày họ vẫn sẽ bỏ ra 8 tiếng làm việc hoặc hơn thế nữa. Khi não bộ đã phải tập trung làm việc năng suất trong hàng giờ đồng hồ liền thì đến lúc nó phải mệt mỏi thôi, đơn giản. Và rồi về nhà, sinh hoạt và lại giải trí bằng điện thoại, máy tính. Đây là tôi sẽ nói số đông mọi người như thế, còn những người làm việc quên thời gian, phát triển bản thân nhưng lại quên sức khỏe thì họ cũng chả còn quỹ thời gian nào mà giải trí.

=> Chung quy thì hầu hết mọi người chỉ đang thỏa mãn cái nhu cầu giải trí của mọi người mà thôi, chứ không giải quyết nhu cầu cho sức khỏe. Tôi không nói việc giải trí bằng các thiết bị internet là sai, nhưng nó cần phải được sắp xếp, phân bổ thời gian cho việc giải trí, còn lại bạn có thể phát triển những đam mê, khía cạnh khác của bản thân trong thời gian rảnh. Việc bạn thu thập hàng triệu thông tin, hay chơi game đơn giản là nó chả giải quyết được cái gì của bạn ngoài sự thỏa mãn cá nhân cả. Tác hại của việc thức khuya hầu như ai cũng biết rồi, chỉ là chưa nhận thức được nó như thế nào, hoặc chưa thấy sự ảnh hưởng của nó đến bản thân thôi, rồi nó sẽ đến nếu bạn tiếp tục duy trì thói quen hàng ngày này!

Bản thân mình cũng nằm trong những người 11h hơn mới ngủ, hôm nào sớm là 11h muộn là 11 rưỡi. Cảm thấy như thế còn sớm hơn hầu hết mọi người trên thế giới này ấy =))))) Hahaa