Ngôn ngữ và sự kiểm soát tư duy dưới chế độ Khmer Rouge

Bước đầu tiên của quá trình này là xóa bỏ cá nhân tính trong cách xưng hô.

Trong tiếng Khmer, có rất nhiều từ để diễn tả "tôi". Một số từ thể hiện sự khiêm nhường, số khác thể hiện sự thân mật. Chế độ Khmer Rouge đã bãi bỏ tất cả những điều này. Cho dù bạn là ai, bạn chỉ được phép tự xưng bằng từ "tôi".

Trong ngữ cảnh cũ, từ này thực sự mang hàm ý nô lệ hoặc người hầu, nhưng trong ngữ cảnh mới, nó đã mất đi ý nghĩa cảm xúc và trở thành một thước đo chung.

Tiếp theo là vấn đề làm thế nào để giao tiếp với người khác.

Cho dù bạn là ai, dù trước đây bạn là giáo sư hay thợ máy, tất cả chúng ta đều gọi bạn là "đồng chí".

Từ "tôi" đã làm mờ đi tính cá nhân và ranh giới xã hội của mỗi người.

Khi bạn không còn có thể gọi ai đó là "cha" "mẹ" mà chỉ có thể gọi họ là "đồng chí", bạn đã đánh mất khái niệm về gia đình, lòng hiếu thảo và huyết thống.

Đây chính là sự tài tình của việc thanh lọc ngôn ngữ.

Nó không ngăn cản bạn suy nghĩ; nó khiến bạn không thể suy nghĩ vì bạn không tìm được từ ngữ thích hợp.

Bước thứ hai là các động từ.

Trong các trại lao động của Khmer Rouge, bạn không được phép nói "ăn".

Từ "ăn uống" nghe quá bình thường và ủy mị.

Họ yêu cầu sử dụng từ "ăn" hoặc một thuật ngữ mang tính cơ học hơn. Ở một số nơi, ăn thậm chí còn được gọi là "bổ sung năng lượng".

Tuy nhiên, điều ghê tởm nhất là về "cái chết" và "giết chóc". Họ không bao giờ nói "giết", mà chỉ nói "dọn dẹp".

Một người bằng xương bằng thịt có thể biến mất vào ngày hôm sau chỉ vì họ thốt ra một câu nói vô nghĩa vào ban đêm, hoặc vì họ bị nghi ngờ là người trí thức chỉ vì họ đeo kính.

Người phụ trách sẽ nói với bạn: người đó bị đưa đi để "kỷ luật"; hoặc người đó được gửi đi để "cải tạo".

Từ "sửa chữa" ban đầu được dùng để chỉ các công cụ.

Khi một chế độ bắt đầu sử dụng từ "sửa chữa" để mô tả việc đối xử với ai đó, khái niệm "con người" biến mất ở cấp độ ngôn ngữ.

Nếu bạn là người sống sót trong trại tập trung, và mỗi ngày bạn chỉ nghe thấy những từ như "sửa chữa", "dọn dẹp" và "huấn luyện", thì bộ não của bạn sẽ lọc bỏ nỗi sợ hãi về mặt đạo đức đi kèm với việc giết chóc.

Bởi vì trong phạm vi ngôn ngữ của bạn, đó chỉ là việc giải quyết những vấn đề trục trặc.

Ngoài ra còn có một từ rất thiêng liêng: "Anka".

"Anka" có nghĩa là một tổ chức lớn.

Nó không có khuôn mặt, không có tên, và không có hình dạng cụ thể.

Nó đã thay thế Chúa Trời, Cha, Mẹ, Chính phủ và Luật pháp.

Mọi chỉ thị đều đến từ "Anka", mọi thức ăn đều thuộc về "Anka", và mọi sinh mạng đều nằm trong tay "Anka".

Trong lời kể từ người còn sống sau này, một bác sĩ nói rằng điều khiến ông tuyệt vọng nhất vào thời điểm đó không phải là đói, mà là nhận ra rằng ông không còn có thể nói chuyện với vợ mình nữa.

Ngay cả khi nằm cạnh nhau trong túp lều tranh, họ cũng không dám nói chuyện bằng phương ngữ cũ, thứ ngôn ngữ chất chứa tình yêu thương và sự riêng tư.

Họ phải giao tiếp bằng ngôn ngữ chính thức chứa đầy từ vựng cách mạng, nếu không, nếu bị gián điệp gần đó nghe lén, thì tư tưởng của họ sẽ bị coi là không trong sạch.

Những gián điệp này thường là trẻ em khoảng mười tuổi, ngôn ngữ của chúng đã được Khmer Rouge nhồi nhét ngay từ đầu.

Những đứa trẻ này thiếu vốn từ vựng của xã hội cũ; từ điển của chúng chỉ chứa đựng các từ đúng, sai, phản bội, trung thành và thanh tẩy.

Khi khả năng ngôn ngữ của một người bị hạn chế, họ không thể phát triển sự đồng cảm.

Theo quan điểm của chúng, một ông già khóc lóc không phải là một cuộc đời đau khổ, mà là một thứ rác rưởi thừa thãi cần phải được loại bỏ.

Việc thanh lọc ngôn ngữ kiểu này dẫn đến sự diệt vong của logic.

Họ có một câu nói nổi tiếng:
"Giữ bạn lại chẳng ích gì, tống khứ bạn đi cũng chẳng mất mát gì."

Tuyên bố này hoàn toàn hợp lý về mặt logic vì nó coi con người như những vật thể. Nó không bàn về tội lỗi của bạn, không bàn về giá trị của bạn; nó chỉ bàn về một mối quan hệ mang tính toán.

Khi bạn nghe những lời lẽ như vậy mỗi ngày, suy nghĩ của chính bạn sẽ thay đổi.

Bạn sẽ bắt đầu nghi ngờ liệu bản thân mình có thực sự vô nghĩa hay không.

Khmer Rouge cũng đã tạo ra một hệ thống tự phản tỉnh.

Bạn được yêu cầu thường xuyên thực hiện "kiểm tra cuộc sống", về cơ bản là tự phê bình.

Nhưng bạn phải chứng tỏ sự trong sạch của mình với "Anka" bằng cách sử dụng những từ ngữ mà họ quy định.

Nếu bạn nói: "Tôi nhớ những quán cà phê ở Phnom Penh", bạn sẽ thất bại. và được "dọn dẹp"

Bạn phải nói:
"Tôi đang cố gắng loại bỏ những tàn dư của giai cấp tư sản ra khỏi tâm trí mình."

Ở giai đoạn sau, quá trình thanh lọc ngôn ngữ này thậm chí còn ảnh hưởng đến cả các giác quan của con người.

Mọi người bắt đầu im lặng.

Vì nói năng quá nguy hiểm; những từ cũ có thể vô tình thốt ra, trong khi những từ mới lại khó sử dụng.

Năm 1979, quân đội nhân dân Việt Nam tiến hành chiến tranh biên giới tây nam.

Khi chế độ Khmer Rouge sụp đổ, nhiều người đã chết lặng.

Họ nhìn thấy người thân, nhưng không thể tìm được lời để diễn tả nỗi nhớ, nỗi đau và tình yêu.

Tôi tin rằng những điều trên đủ để giải thích:

Ngôn ngữ là ranh giới của tư duy.

Nếu thiếu đi sự phong phú của ngôn ngữ, ký ức sẽ rời rạc; nếu không có từ ngữ, ký ức sẽ mất đi điểm tựa.